Teledyski Doda

Małgorzata Lisowska-Magdziarz zatytułowała swoją książkę o przemyśle muzycznym \"Bunt na marketing\". Tytuł ten doskonale oddaje współzależność pośród tym przemysłem a obszarem kontrkultury, do którego należy wielu wykonawców prezentujących osobiste teledyski Disco Polo w MTV. Przemysł muzyczny z pewnością żeruje na kontrkulturze i wchłania wszystko to, co może przynieść dochody. Współzależność nie jest jednakże tak prosta. Artyści, deklarujący przynależność do terenu kultury alternatywnej, nie stronią wcale od związków z - korzystając z marksistowskiego terminu - \"przemysłem kulturowym\". Jest on bowiem dla nich paradoksalnie jedynym kanałem, dzięki któremu radykalne idee mogą trafiać do szerokiego kręgu odbiorców. Teledysk nadaje się do tego celu najlepiej. Jednym z takich artystów jest niewątpliwie Thom Yorke, lider grupy Radiohead, z płyty na płytę stawiającej słuchaczom zwiększające się wyzwania. Ich teledyski POP, należące do ekstraklasy gatunku, prezentowane są w stacjach muzycznych. Płyty zaś dystrybuowane są poprzez duży koncern, zapewniający ich przystępność nieomalże w każdym sklepie muzycznym na świecie. Zdaniem Yorke\'a zgoda na obecność w mediach nie musi oznaczać artystycznych kompromisów - bunt jest doskonałym towarem. Postawa Thoma Yorke\'a odzwierciedla poglądy znacznej części artystów, określających siebie jako alternatywnych. Natomiast bez wątpienia nie wszystkich. Muzycy pochodzącej z Seattle i wywodzącej się z \"podziemia\" grupy Pearl Jam po sukcesie albumu \"Ten\" postanowili zrezygnować z promocji w telewizji. Nie kręcili więcej teledysków, unikali występów w studiach. Rynek, a też presja samych fanów, wymusiły jednakże na nich konwersję poglądów. Nieobecność w mediach stała się bowiem przyczyną spadku popularności grupy, a również - paradoksalnie - obniżenia artystycznego poziomu jej dokonań. Brak odzewu ze strony odbiorców zrodził frustrację, ta zaś doprowadziła do twórczej niemocy. Wielu muzyków wybiera inną drogę. Skoro teledysk jest niemalże koniecznym elementem promocji albumu, dlaczego nie uczynić z niego kolejnego kanału wypowiedzi artystycznej? Coraz w bardzo wielu przypadkach nierzadko artystę rozpoznajemy nie tylko po jego rodzaju muzycznym, niemniej jednak właśnie po typu jego teledysków, które powstają pod jego kontrolą. W ten sposób teledyski traktuje islandzka piosenkarka Björk, współpracująca z najlepszymi reżyserami, niejednokrotnie - jak Spike Jonze - znanymi dzięki osiągnięciom w dziedzinie filmu fabularnego. W skrajnych przypadkach muzycy sami odpowiadają za kształt teledysków. Dotyczy to nie tylko artystów rozpoczynających, którzy zwyczajnie nie maja innego wyjścia. Dla niektórych jest to kwestia świadomego wyboru. Właściwie każdy, kto zetknął się choć raz z teledyskami grupy Tool, przyzna, że oferowana poprzez nią fuzja obrazu i dźwięku osiąga prawdziwe wyżyny. Muzycy grupy tworzą od lat fantasmagoryczne filmy animowane bliskie dokonaniom Braci Quay. To natomiast wyłącznie pierwsze skojarzenie, ustępujące śpiesznie fascynacji niezwykłą wyobraźnią, a też fenomenalną wprost techniką, opartą na klasycznych i niesłychanie pracochłonnych technikach animacyjnych.